Troglofact

Artefact is een begrip uit de archeologie. Het betreft voorwerpen die men gevonden heeft bij bijvoorbeeld opgravingen en die door mensen gemaakt zijn, dus niet door de natuur. In deze rubriek verhaspel ik deze term met 'troglo'. Hiermee bedoel ik dan de voorwerpen die ik in de berg gevonden heb. Mensgemaakt of soms van natuurlijke oorsprong. 

In de berg lijkt de tijd soms stil te staan. Als in een tijdcapsule worden namen, tekeningen, sporen van steenwinning en soms ook voorwerpen bewaard. Veel voorwerpen worden uit de berg meegenomen door mensen die aan deze spullen op de een of andere manier enige waarde hechten. Van alles prijkt in de collecties van berglopers en anderen. Fossielen, werktuigen van blokbrekers of champignonkwekers, munten, gebruiksvoorwerpen, noem maar op. Enerzijds zou je kunnen zeggen dat deze spullen in de berg thuishoren en daar ook zouden moeten blijven. Dáár bevinden deze voorwerpen zich in een min of meer oorspronkelijke context en dáár zou je er dus het meest van kunnen genieten. Tenminste, dat is mijn bescheiden mening.

Maar helaas, zoals gebruikelijk zijn er van die figuren die zo nodig allerlei zaken moeten vernielen. Zonder enige reden maken zij van alles kapot. Dus gewoon om het kapotmaken. Je komt ze ook bovengronds tegen. Ook doet de natuur haar werk; voorwerpen van vergankelijk materiaal zullen de tand des tijd uiteindelijk niet kunnen overleven. Dat zijn de redenen waarom ik het beslist niet erg vind dat berglopers sommige spullen die eigenlijk in de berg thuishoren mee naar huis nemen. Op deze wijze worden de voorwerpen bewaard.

Lepel en vork 

Dit lijkt misschien een gewone lepel en een gewone vork en dat is ook zo. Wat dit bestek bijzonder maakt is dat ik het in de berg gevonden heb. In twee verschillende groeven met enkele jaren tijd tussen de vondsten. Nu zou ik deze lepel en vork waarschijnlijk niet meegenomen hebben als ik niet toevallig dit bestek nodig had. Een bergbestek wel te verstaan. Het komt niet zo heel vaak voor maar zo nu en dan willen wij wel eens iets eten wanneer wij een berg bezoeken. Ik had daarvoor gewoon bestek uit de keukenla. Nu heb ik dus speciaal bergbestek. Het is altijd leuk om te filosoferen hoe een voorwerp in de berg terechtgekomen is. In het geval van de lepel is het waarschijnlijk een verloren of bewust achtergelaten gebruiksvoorwerp van een champignonkweker. De lepel lag op een richel in een voormalige kwekerij. De kweker kan deze lepel gebruikt hebben om soep te eten maar bijvoorbeeld ook als maatschepje voor het een of ander. Bestrijdingsmiddel of iets dergelijks. Ik heb de lepel dus zorgvuldig gewassen...6 keer. De lepel is van het merk "Succes" en is waarschijnlijk van Belgische makelij. Erg grappig: op bestek staat vaak te lezen "INOX" wat staat voor "inoxydable", oftewel roestvrij. Op deze lepel staat "oxydable", dus roestend. En toch was deze lepel vrijwel niet verroest op een enkel plekje na. Op de vork staat "roestvrij edelstaal" en deze was uiteraard niet verroest.

   

Bot 

Een hele tijd geleden, ik weet niet precies wanneer, vond ik het bot op de foto hiernaast. Het is een wervel van een rund. Ik heb niet alleen dit bot gevonden maar een hele berg met botten. Het skelet van de betreffende koe was toen al niet meer compleet. Er ontbrak al het nodige. Nu heb ik deze wervel al die tijd bewaard zonder enige bedoeling. Eigenlijk is het niet meer dan een herinnering aan een leuke bergavond. Ik meende mij te herinneren dat op de plek waar de stapel botten lag, dus waar de koe haar laatste ademtocht uitblies, een groot opschrift stond. Dit opschrift beschreef het tragische einde van het onfortuinlijke dier. Tenminste dat meende ik mij te herinneren. Toen ik het idee kreeg voor deze rubriek een stukje te wijden aan dit bot wilde ik het betreffende opschrift nog eens bekijken, èn de stapel botten fotograferen natuurlijk. Ik wist niet meer precies waar het was maar meende zeker dat het ergens achterin de groeve in kwestie was. Na een avondje zoeken was ik nogal in de war...ik kon het niet vinden! Hoe kon ik dit nu vergeten zijn? De week daarna ben ik nog eens gaan zoeken, weer niets! Vervolgens ben ik allerlei mensen gaan mailen die het ook niet precies konden zeggen. Het liet mij niet los. Toch nog maar eens terug om te zoeken. Wie kwam ik daar tegen? Juist, een tweede zoekmissie! Naar aanleiding van een van mijn mails waren bevriende berglopers precies die avond op precies de plek die ik mij meende te herinneren aan het zoeken naar de botten en het opschrift. En wat bleek? Het was wel degelijk de juiste plek! Er was nog een oudere bergloper bij die de stapel botten ook gekend heeft. Ik was dus niet gek geworden...:de stapel is voor en na door allerlei mensen stukje bij beetje meegenomen. Een korte zoektocht ter plekke leverde een aantal achtergebleven kleinere botjes op. Nog een bewijs dat ik niet gek aan het worden ben. Het opschrift stond er ook nog, alleen zag het er anders uit dan ik mij meende te herinneren. Het is wat lastig te lezen, maar er staat: "Hier vonden we het geraamte van Berta +/- 18 jaar een koe. Jan, LW, TS, Rik." Met dank aan het zoekteam!

   

Thermometer

Dit alleraardigst thermometertje komt uit een franse champignonkwekerij. De juiste temperatuur is een belangrijke factor in het kweekproces. Het glazen buisje met daarin kwik is uiteraard zeer kwetsbaar. De achterkant met schaalverdeling is van karton. Ook erg kwetsbaar dus. Hoe het mogelijk is dat dit fragiele dingetje jarenlang heeft kunnen overleven? Toeval, samenloop van omstandigheden, geluk, zeg het maar. Nu hangt het in huis en geeft perfect de temperatuur aan: 22 graden op het moment dat ik deze tekst tik. Op de thermometer staat nog het drie-cijferige ( ! ) telefoonnummer van het bedrijf dat deze thermometer bij wijze van reclame heeft weggegeven...

 

   

Prikker 

Wie wel eens in een onderaardse kalksteengroeve komt in binnen- of buitenland kent dit voorwerp. Zeer regelmatig kom je je tegen, of liever, kwam. Ze verdwijnen door opruimwoede van instanties die menen dat een berg schoon en opgeruimd hoort te zijn; sporen die van de geschiedenis van een groeve vertellen dienen radicaal opgeruimd te worden. Helaas!

Enfin, dit dingetje komt, zoals de vorm al doet vermoeden, uit een voormalige champignonkwekerij. Om precies te zijn uit een kwekerij van de Zonneberg. Somycel is een Frans bedrijf dat het broed levert waaruit de champignons groeien. Vroeger kreeg de kweker dit broed in flessen geleverd, tegenwoordig worden de pakken champignonmest kant-en-klaar met het broed verkocht. Deze plastic bordjes werden in de mest gestoken zodat de kweker kon zien welke champignon op welk bed groeide. Somycel leverde verschillende soorten champignon die met een nummer aangeduid werden.

   

Schedel

In een klein bergje in het Savelsbos heb ik deze schedel gevonden. Het bergje was moeilijk toegankelijk en je moest je in onmogelijke bochten wringen om binnen te raken. Het was klein en lag vol rommel. Tussen deze rommel lag deze schedel.

Het is de schedel van een vos. De onderkaak heb ik niet gevonden, maar die heb ik indertijd ook niet echt gezocht. Wel heb ik mij voorgenomen deze ooit nog te gaan zoeken.  Maar ja, dat is inmiddels ruim 15 jaar geleden. Is het bergje nog toegankelijk? Heeft iemand anders de onderkaak meegenomen? Wie weet. Ooit ga ik nog eens kijken!

   

Flessen

Ik verzamel al jaren flessen die ik in de berg vind. Gewoon omdat ik flessen mooi vind. Vooral oude flessen. Maar ook omdat ze meestal kapot gegooid worden omdat ze blijkbaar kapot moeten... Op de een of andere manier heb ik het gevoel dat ik op deze manier een mooie of bijzondere fles red van de ondergang. De flessen in mijn verzameling zijn zonder waarde als we deze in geld willen uitdrukken (een halve of een hele euro op de rommelmarkt misschien?) maar voor mij zijn ze zeer waardevol. Flessen worden doorgaans ondergewaardeerd. Zoek maar eens op internet... Het gaat ons meestal om wat er in de fles zit en als de fles leeg is gooien wij ze weer weg. Gelukkig blijven sommige exemplaren bewaard. Voor wie meer van oude flessen wil genieten: verzamelaars van vereniging 'de oude flessch' hebben veel mooie foto's op hun site staan. 
Ik ben geen echte verzamelaar zoals de mensen van 'de oude flessch'. Ik koop geen flessen, ik ruil geen flessen en ik verkoop geen flessen. Ik bewaar ze puur voor mijn eigen plezier. Ik heb mijn kleine verzameling niet aangelegd naar productiemethode of land van herkomst of ouderdom of op welke wijze dan ook. Wat ik de moeite waard vind neem ik mee en bewaar ik. Op de foto enkele melkflessen uit mijn bescheiden verzameling. Overigens ben ik niet de enige bergloper-flessenverzamelaar zodat tegenwoordig vrijwel elke groeve flessenvrij is.

 

  sonnie   © 2010